آخرین خبرها

پرتوافکنی رازهای سر به مهر مسجد کبود

تبریز/ خبرنگار عصر آزادی: به دنبال امضای تفاهم نامه همکاری های چهارجانبه اداره کل میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری آذربایجان شرقی و شهرداری کلان‌شهر تبریز و موسسه باستان‌شناسی آلمان و دانشگاه هنر اسلامی تبریز، هیئت مشترک باستان سنجی دانشگاه هنر اسلامی تبریز و مؤسسه باستان‌شناسی آلمان، دکتر دانیال اشتاینیگر و دکتر علی نعمتی بابایلو، زیرنظر مدیریت موزه های استان آذربایجان شرقی، بزاز، وابسته به اداره کل میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری آذربایجان شرقی، روز پنج‌شنبه گذشته فاز اول مطالعات فناوری کاشی کاری و لعاب کاری آبی و لاجوردی و فیروزه ای و کبود در مسجد کبود تبریز معروف به فیروزه جهان اسلام را آغاز کرد.

در این مرحله از مطالعات باستان سنجی، فنون کاشی کاری و لعاب کاری مکتب معماری آذربایجان در مسجد کبود با فن آزمایشگاهی پرتوافکنی پرتابل مورد آنالیزهای شیمیایی و فیزیکی قرار گرفت تا رازهای سر به مهر هنر اصیل تبریز پس از قرن ها رمزگشایی شود.

دکتر علی نعمتی بابایلو در مصاحبه با عصرآزادی چنین توضیح داد که در فرایند مرمت مسجد کبود که از دهه ۱۳۵۰ شمسی شروع شده است همواره بر بازسازی کالبدی و مسائل معماری اثر‌، توجه و تمرکز و تأکید شده است و کاشی کاری و لعاب کاری فیروزه اسلام به دلیل پیچیدگی های فنی و عدم آشنایی مرمتگران سنتی با علوم فیزیک و شیمی و هم‌چنین عدم اطلاع ایشان نسبت به دانش و فناوری مدرن باستان سنجی متأسفانه مورد توجه قرار نگرفته بود و مرمتگران سابق بیش‌تر از روش های بنایی سنتی استفاده کرده اند تا این‌که تکنولوژی مرمت و دانش باستان سنجی! در نتیجه این روش ناکارآمد و در سال های ۱۳۸۸ تا ۱۳۹۱ به دلیل سوءتدابیر فنی و عدم اشراف علمی و فنی به ظرافت های دانش مرمت و باستان سنجی، نهایتا از روش ایتالیایی نقاشی خطوط و نقوش مسجد کبود و اجرای نقاشی بر روی سطح گچی استفاده شده است که هرچند به همت استاد مصلحی با دقت و ظرافت اجرا شده است اما متأسفانه به علت آسیب پذیری بسترهای گچی در مقابل رطوبت در درازمدت قابل قبول نیست و به ناچار باید از روش های مدرن متکی بر آنالیزهای پرتوافکنی باستان سنجی برای بازشناسی عناصر شیمیایی و اسلوب فیزیکی کاشی های مسجد کبود استفاده کرد تا بتوان در آینده نزدیک آنها را عینا بازسازی کرده و در محل اصلی نصب کرد.

پروفسور دانیال اشتاینیگر نیز با اشاره به گسترش همکاری های علمی و فنی میان مراکز معتبر علمی آلمان و دانشگاه هنر اسلامی تبریز در حوزه های باستان‌شناسی، باستان‌سنجی، علوم باستان شناختی و علوم مرمتی، از برگزاری موفق سمپوزیوم باستان‌سنجی ایران و آلمان و نیز امضای تفاهم نامه چهارجانبه اداره کل میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری آذربایجان شرقی و شهرداری کلان‌شهر تبریز و مؤسسه باستان‌شناسی آلمان و دانشگاه هنر اسلامی تبریز اظهار رضایت کرده و در ادامه بیان داشت که از حضور در مسجد کبود بسیار خوشحال است و افتخار دارد که اولین کسی بوده است که کاشی کاری مسجد کبود را با روش های پرتوافکنی باستان سنجی و با همکاری دانشمندان جوان تبریزی آنالیز علمی می کند.

شایان یادآوری است که مسجد کبود ملقب به فیروزه جهان اسلام اثری ماندگار از معماری مکتب تبریز و سبک آذربایجان تبریز در سال ۸۷۰ هجری قمری است که متأسفانه در زلزله مهیب ۱۱۹۳ هجری قمری به شدت آسیب دید و فروریخت و بعدها در ۱۳۱۰ به شماره ۱۶۹ در فهرست آثار ملی ایران ثبت شده و در دهه ۱۳۵۰ شمسی با روش های بنایی سنتی توسط استاد معمار رضا بنام تبریزی بازسازی شد.

 

 

 

نظرات: 0

ایمیل شما منتشر نخواهد شد. فیلدهای *دار را پر کنید.