آخرین خبرها

آتش بحران از مدیترانه شرقی تا باب المندب!

در هفته ای که پشت سر گذاشتیم حوادث مختلف سیاسی و نظامی اتفاق افتاده در منطقه خاورمیانه بار دیگر اذهان بسیاری از کارشناسان سیاسی، استراتژیست ها و دست اندرکاران سیاست را مشغول ساخت. رخدادهایی که وجود آتش بحران از مدیترانه شرقی تا باب المندب را در بر می گیرد. مهم ترین بخش این حوادث مربوط به اعلام آمادگی دولت عراق برای بازپس گیری شهر موصل از دست داعش و در این حال دوئل سیاسی است که میان دولتمردان این کشور با ترکیه شکل گرفت.

هر بار که مباحثات سیاسی میان مسوولین سیاسی ترکیه با عراق بالا گرفت، دست طرفین بیش از پیش بازتر شده و معلوم گشت که گویا این منطقه به هیچ وجه نخواهد توانست روز و شب راحتی را پشت سر بگذارد و در عصر حاضر هنوز دیدگاه های ایدئولوژیکی و مذهبی و ملی جای همه چیز را گرفته و زمینه ساز بحران ها خواهد شد. توسل جستن به تفاوت های شیعه و سنی و اهمیت دادن به این قضیه و توجیهات ارائه شده مبنی بر “عدم بر هم خوردن بافت جمعیتی یا دموگرافی”، “ترس از رونق گیری بسیج مردمی شیعه در عراق”، “وجود خطر تروریسم دیگری به نام پان کردی” و … می رود که روز به روز دامنه بحران ها را به توسط دولتمردان در میان مردم عادی نیز جاری و ساری سازد که به نهایت دود همین آتش بر افروخته شده از سوی سیاسیون حریص و تک تاز به چشم مردم بی گناه کشورهای منطقه خاورمیانه خواهد رفت.

در سوی دیگری از این منطقه شاهد آن شدیم که عربستان سعودی با وقیحانه ترین رفتار و شنیع ترین برخورد نظامی اقدام به بمباران مردم عادی در مراسم تعزیه و سوگواری در شهر صنعا نمود که نهایتاً بالغ بر ۱۰۰ نفر کشته و زخمی بر جای نهاد. در همین حال خبر پرتاب موشک از سوی موضع حوثی های یمنی به سوی ناوهای آمریکایی در باب المندب و متعاقب آن سرکوب مواضع راداری کشور یمن از سوی نیروهای آمریکایی باز توانست دامنه تشنجات را فراتر از حدی پیش ببرد که موجب نگرانی عمیق شود.

در همین حال رهبر جنبش انصارالله یمن با صدور بیانیه ای به مناسبت سالروز انقلاب ۱۴ اکتبر علیه استعمار انگلیس که در سال ۱۹۶۳ اتفاق افتاده بود، با اشاره به حملات نیروهای آمریکایی ادعا می کند که آمریکا در پی بهانه ای برای تجاوز به شهر ساحلی الحدیده بوده است. اما مردم یمن برای مبارزه با هر نوع تجاوز و دفاع از سرزمین خودشان وارد کارزار شده و مقابل هر تجاوزی ایستادگی خواهند کرد.

در همین حال روز جمعه خبری مبنی بر حضور دو ناو رزمی ایران به نام های بشیر و الوند در آب های خلیج عدن به عنوان مهم ترین خبر در سایت های خبری قرار می گیرد و این زمانی اتفاق می افتد که چند ساعت بعد از حملات آمریکایی ها به مراکز راداری یمن رخ می دهد. بلافاصله کارشناسان نظامی تحلیل می کنند که ایران در پشت سر حوثی ها بوده و متعاقب آن وزیر خارجه عربستان سعودی با توجیه ادعاهای خود در نشست خبریش به همراه مولود چاووش اوغلو، همتای ترک خود مدعی است که ایران به نزاع و زمینه سازی برای حاکمیت شیعه و بر هم زدن وحدت مسلمانان از حوثی ها حمایت کرده و در همین موقع سعد الحریری نخست وزیر پیشین لبنان نیز متذکر می شود که به جای گریه کردن به کشته شدگان یمنی و یا سوری بهتر است به حال تمامی مسلمانان گریست که به وسیله ایران دچار اختلاف عقیدتی شده اند!

تمام این ها در شرایطی اتفاق افتاده و بیان می شود که سخن گوی پنتاگون اعلام می دارد که نیروهای نظامی آمریکا به هر گونه تهدیدات احتمالی در آینده بر علیه کشتی های نظامی و یا تجاری پاسخ خواهد داد. در همین حال رهبریت انصارالله یمن تمامی ادعاهای آمریکا را واهی دانسته و اقدام به شلیک به سمت کشتی های آمریکایی را رد می کند.

طولی نمی کشد که پیتر کوک، سخن گوی وزارت دفاع آمریکا اعلام می کند: “هنوز نمی‌دانیم چه کسی به سمت کشتی‌هایمان در نزدیکی یمن شلیک کرده است و به قطعیت مطمئن نیستیم که انقلابیون یمنی عامل حمله به ناوشکن آمریکایی در دریای سرخ بوده باشند. اما آنچه که مسلم است این موشک ها از مناطقی پرتاب شده است که تحت کنترل حوثی ها بوده است.”

در همین حال روزنامه واشنگتن‌پست در روز جمعه ۲۳ مهر ماه به نقل از مقامات آمریکایی می نویسد که کمک‌های نظامی آتی واشنگتن به عربستان به پذیرش آتش‌بس مورد حمایت آمریکا در یمن از سوی ریاض بستگی دارد. بنا بر این گزارش، دولت آمریکا در پی بالا رفتن آمار تلفات غیرنظامیان در یمن، در حال بازنگری کلی در کمک‌های نظامی خود به عربستان است. این بازنگری علاوه بر کمک‌های موقت مربوط به یمن، برنامه‌های بلندمدت حمایت نظامی از عربستان را هم شامل می‌شود.

این مقام آمریکایی با ذکر این موضوع که حمایت از تمامیت ارضی و حاکمیت قانونی موضوعی متفاوت با عملیات نظامی در داخل یمن است، عربستان را مورد هشدار قرار داده و اعلام می کند که آتش بس مورد درخواست در یمن امری قطعی و انکار ناپذیر بوده و چنانچه عربستان حاضر به رعایت و قبول آن نشود و اقدام به ترک مخاصمات نکند، منجر به عدم تداوم حمایت آمریکا خواهد شد و ایالات متحده آمریکا همان گونه که فروش بمب های خوشه ای را پیش تر به عربستان ممنوع کرده، سایر حمایت های خود را نیز بر روی میز انتخاب و بررسی قرار خواهد داد.

آنچه که در این مقوله ها ذهن فرد را مشغول می دارد این که، منطقه موجود گویی محل تصمیم گیری قدرت های بزرگ در جهان است و هر آنچه که آنان بطلبند، سایرین در منطقه اسیر و مقید به اجرای آن هستند.

حدیث حضور و حمایت کشورهای مهم و قدرتمند جهان و ابراز عقاید متفاوت آنان مصداق مثل: “گهی به نعل و گهی به میخ!” بوده و از طرفی وقتی شاهد هستیم که در یک سو علیه تروریسم می جنگند و ائتلاف های چند گانه بر علیه آن تشکیل می دهند، در سوی دیگر باز همین گروه ها را برای روزهای آتی نگه می دارند. این کارشان نیز مصداق مثل قدیمی: “به خرگوش دستور بدو می دهد و به سگ تازی امر بر شکار!”

مثل مصداق عینی دارد. چرا که در مبارزه با داعش هنوز میان روسیه و آمریکا و سایر عاملان نظامی غربی و حتی چین در سوریه و عراق اختلاف نظر وجود دارد و به توافق نرسیده اند. جنگ ایذایی در عراق برای آزاد سازی موصل حاکم است، در سوریه نیز حلب بهانه ای برای به بن بست کشیده شدن مذاکرات بیان می شود. وابستگی و مزدوری برخی از رهبران را هم باید به این قضایا اضافه کرد.

حال با دیدن تمام این اوصاف و ابراز عقیده های متفاوت دم خروس را باور کنیم یا قسم حضرت عباس را؟!

»» دکتر قدیر گلکاریان
کارشناس خاورمیانه و تحلیل گر سیاسی و عضو هیئت علمی دانشگاه خاور نزدیک- قبرس

 

نظرات: 4

ایمیل شما منتشر نخواهد شد. فیلدهای *دار را پر کنید.

    1. پیش بینی درستیه. من هم فکر میکنم ترامپ برنده شود. با اینکه به نظر میرسد پیروزی کلینتون بهتر باشد اما چون پوتین از ترامپ جانبداری میکند به نظرم بیخودی نیست. شاید پیروزی ترامپ به نفع صلح در خاورمیانه باشد.

  1. بنده هفته پیش هم تحلیل را خواندم و موافق با پیش بینی بودم. حالا با دیدن این مقاله به درستی باید به قلم استاد گلکاریان احسنت گفت.